Όραση του παιδιού

Όραση του παιδιού

Πως βλέπει ένα παιδί;

Κάθε παιδί γνωρίζει τον κόσμο μέσα από τις αισθήσεις του. Στη συνέχεια μαθαίνει να κινείται, να επικοινωνεί, να δραστηριοποιείται και να αναπτύσσει δεξιότητες. Η όραση έχει το ρόλο του κορυφαίου πληροφοριοδότη του εγκεφάλου, αφού τον τροφοδοτεί με το 90% του συνόλου των αισθητηριακών πληροφοριών που φθάνουν σε αυτόν. Η όραση αρχίζει να αναπτύσσεται μετά τον τοκετό. Το νεογέννητο μωρό βλέπει θολά, άχρωμα και μόνο από κοντινές αποστάσεις, ενώ κατά τη διάρκεια της βρεφικής – προσχολικής & σχολικής περιόδου η όραση βελτιώνεται με γρήγορους ρυθμούς, γίνεται έγχρωμη και λεπτομερής. Αγγίζει όμως τα επίπεδα ενηλίκου σε ηλικία 8-9 ετών.


Κατά συνέπεια θα πρέπει να θυμόμαστε ότι:

  1. Η όραση των παιδιών κάτω των 8 ετών διαφέρει σημαντικά από αυτή των ενηλίκων
  2. Στα πρώτα 9 χρόνια της ζωής κάθε ηλικία έχει τα δικά της φυσιολογικά σκορ όρασης
  3. Την όραση κάθε παιδιού θα πρέπει να τη συγκρίνουμε μόνο με τα φυσιολογικά σκορ της ηλικίας του
  4. Όλα τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας έχουν κάποιο διαθλαστικό σφάλμα, αλλά μόνο το 3% αυτών χρειάζεται να φορέσουν γυαλιά.
  5. Γυαλιά δίνουμε μόνο στα παιδιά που δεν βλέπουν όσο πρέπει για την ηλικία τους, ή όταν βλέπουν αλλά με δυσκολία (πχ στραβίζοντας, υιοθετώντας παράξενες θέσεις κεφαλιού και ματιών κ.ά.)

Τι σημαίνει ότι ένα παιδί έχει καλή όραση;

Σημαίνει ότι μπορεί να βλέπει καθαρά σε κάθε απόσταση, ότι έχει την ικανότητα να συγχρονίζει και κινεί αρμονικά τα δύο του μάτια προς κάθε κατεύθυνση και τέλος να αντιλαμβάνεται οπτικά, που βρίσκεται το κάθε τι στο χώρο. Μόνο τότε το παιδί αντιλαμβάνεται οπτικά τον κόσμο χωρίς στρεβλώσεις.
Για όλα αυτά, απαιτείται καλή διάπλαση του οπτικού συστήματος και ομαλή πορεία για την κατάκτηση της λειτουργικής του ωριμότητας.  

Πότε πρέπει να ελέγχουμε τα μάτια των παιδιών;

Από το μαιευτήριο ακόμη θα πρέπει να ελέγχονται τα μάτια των παιδιών, ώστε να εκτιμάται η διάπλαση του οπτικού τους συστήματος, και να εντοπίζονται τυχόν <<κακοτεχνίες>>, όπως ο συγγενής καταρράκτης, το συγγενές γλαύκωμα, δυσπλασίες του βολβού κ.ά. Επειδή όμως η λειτουργία του οπτικού συστήματος βελτιώνεται με γρήγορους ρυθμούς κατά τα πρώτα 8-9 χρόνια της ζωής, οι έλεγχοι θα πρέπει να επαναλαμβάνονται, κυρίως στην διάρκεια των προσχολικών χρόνων. Ο δεύτερος έλεγχος πρέπει να γίνεται με την ολοκλήρωση του 1ου χρόνου της ζωής, όπου το οπτικό σύστημα ελέγχεται και λειτουργικά: εάν το παιδί εστιάζει, παρακολουθεί, στραβίζει ή εμφανίζει κάποια άλλη παράξενη συμπεριφορά.
Οι έλεγχοι θα πρέπει να συνεχίζονται  κατά τη διάρκεια των προσχολικών και πρώτων σχολικών χρόνων, με έμφαση στις ηλικίες από 3 έως 6 ετών.
Σκοπός των ελέγχων είναι η παρακολούθηση της φυσιολογικής πορείας ανάπτυξης της όρασης, η πρώιμη εντόπιση κάποιου προβλήματος και η έγκαιρη αντιμετώπισή του.
Τα οφθαλμολογικά προβλήματα δεν είναι σπάνια στη παιδική ηλικία. Κάποια παιδιά όμως εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά οφθαλμολογικών παθήσεων, όπως: τα πρόωρα, τα παιδιά με νευρολογικά προβλήματα, τα παιδιά με σύνδρομα και χρόνιες παθήσεις, τα παιδιά με οικογενειακό ιστορικό οφθαλμολογικών προβλημάτων.

Ύποπτες οπτικές συμπεριφορές που θα πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς

Στη βρεφική ηλικία

• Εάν το μωρό μετά τον 2ο μήνα της ζωής δεν τους κοιτάζει στα μάτια

• Εάν κρατάει το κεφάλι του στραβά όταν κοιτάζει

• Εάν μετά τον 4ο μήνα δεν απλώνει το χέρι για να πιάσει

• Εάν συνεχίζει να στραβώνει κάποιο μάτι μετά τον 3ο μήνα της ζωής

• Εάν τα δύο μάτια δεν φαίνονται ίδια (το ένα πιο μικρό)

• Εάν η κόρη του ματιού, λευκάζει

• Εάν τα μάτια κινούνται παράξενα

Στην προσχολική ηλικία

• Εάν δεν είναι κοινωνικό

• Εάν κάθεται κοντά στη τηλεόραση

• Εάν τρίβει συχνά τα μάτια του

• Εάν έχει αργήσει να περπατήσει

• Εάν στραβώνει κάποιο μάτι του

• Εάν σκοντάφτει συχνά

• Εάν κρατάει το κεφάλι του σε παράξενη θέση όταν κοιτάζει

• Εάν αποφεύγει τις κοντινές δραστηριότητες

• Εάν δεν κάνει πράγματα (δραστηριότητες) της ηλικίας του

Σε σχολικά παιδιά

• Εάν εμφανίζει διαταραγμένη προσοχή και συγκέντρωση

• Εάν διαμαρτύρεται συχνά για πονοκεφάλους

• Εάν διαμαρτύρεται για διπλή ή θολή όραση

• Εάν δυσκολεύεται να δει καθαρά στο πίνακα του σχολείου και στη  
   τηλεόραση

• Εάν εμφανίζει δυσκολίες στα σχολικά και αθλητικά καθήκοντα

• Εάν έχει κάποιο άλλο χρόνιο πρόβλημα υγείας

• Εάν αποφεύγει τις κοντινές δραστηριότητες